Το Ζαγόρι είναι λέξη Σλάβικη και σημαίνει τόπο πίσω από το βουνό. Ζα ( προς, επί και πίσω) – Γκόρι ( βουνό). Οι πρώτοι συγκροτημένοι οικισμοί του Ζαγορίου αναφέρονται σε χρυσόβουλο του 1352 μ.Χ και εντοπίζονται στο δυτικό τμήμα του. Είναι το Πάπιγκο, τα Πάνω Σουδενά και τα Κάτω Σουδενά. Τα χωριά αυτά αποτέλεσαν τον παλαιότερο πυρήνα του Ζαγορίου, ενώ τα άλλα τμήματα εποικίσθηκαν και αναπτύχθηκαν αργότερα.

        Πριν πέσει ο ηπειρωτικός χώρος στα χέρια των Οθωμανών, το Ζαγόρι ήταν υπό την κυριαρχία του Δεσποτάτου της Ηπείρου και το 1430 ήταν χωρισμένο στο δυτικό Ζαγόρι, με κυριότερο χωριό το Πάπιγκο, στο κεντρικό και το ανατολικό Ζαγόρι. Τότε εμφανίσθηκαν στον ηπειρωτικό χώρο οι Οθωμανοί με αρχηγό τον αντιπρόσωπο του Σουλτάνου, τον Καρά- Σινάν Πασά. Πρεσβεία από το Ζαγόρι συναντήθηκε με τον Καρά –Σινάν Πασά και δηλώσανε υποταγή με την προϋπόθεση να έχουν αυτονομία, αυτοδιοίκηση και πλήρη ατέλεια από τους φόρους. Ο Καρά –Σινάν Πασάς θεωρώντας τούτο ευνοϊκό για την ακώλυτη διέλευση προς τα Ιωάννινα, έδωσε αυτονομία, αυτοδιοίκηση και απαλλαγή από τους φόρους σε 14 χωριά του Κεντρικού Ζαγορίου. Μοναδική όμως υποχρέωση των Ζαγορισίων ήταν να στέλνουν κάθε χρόνο ορισμένο αριθμό ανδρών για να περιποιούνται τα άλογα και να επισκευάζουν τις άμαξες του αυτοκρατορικού στρατού για ενάμιση μήνα κάθε χρόνο.

Τα άτομα που πήγαιναν στους αυτοκρατορικούς στάβλους λέγονταν Βοϊνίκιδες και η περιοχή ονομάσθηκε «Βοϊνίκο». Στα Τούρκικα «Βοϊνάκ» σημαίνει ιπποκόμος. Σιγά σιγά αντί της υπηρεσίας, πλήρωναν χρηματικό ποσό και διατήρησαν και επέκτειναν τα προνόμιά τους.

        Οι Ζαγορίσιοι δημιούργησαν ένα άριστο δημοκρατικό πολίτευμα δημογεροντίας με γενικό προεστό τον Ζαγόρ’ Κοτσάμπαση που ήταν αντιπρόσωπος της Ζαγορίσιας Ομοσπονδίας, η οποία επεκτάθηκε στην συνέχεια με την προσχώρηση και άλλων χωριών. Μετά την δολοφονία του Αλή Πασά το 1822, ο οποίος δεν είχε πειράξει καθόλου τα προνόμια, εισέβαλαν στο Ζαγόρι Αλβανικές ληστοσυμμορίες που προξένησαν πολλές ζημιές.

        Από το 1822 μέχρι το 1828 το Ζαγόρι υπέστη τρομακτικά δεινά. Οι Ζαγορίσιοι της Πόλης κατάφεραν να ανακτήσουν πάλι την δύναμη και παρενέβησαν μέσω του Σουλτάνου, ο οποίος διέταξε τον Βαλή των Ιωαννίνων- Μεχμέτ Ρεσή Πασά –να συλλάβει και να αποκεφαλίσει τους αρχηγούς των συμμοριών.

        Το 1828 οι Ζαγορίσιοι μαζεύτηκαν στα Ιωάννινα και σε γενική συνέλευση κατάρτισαν ένα κατάλογο από διατάξεις (Σιουρούτια). Οι διατάξεις αυτές ρύθμιζαν την οικογενειακή, κοινωνική, κοινοτική και κληρονομική ζωή του πληθυσμού του Ζαγορίου. Τα Σιουρούτια περιείχαν 11 άρθρα. Το 1828 αρχίζει μια νέα περίοδος αυτοδιοίκησης για το Ζαγόρι.

        Κράτησε όμως μόνο 40 χρόνια γιατί το 1868 οι Οθωμανοί κατάργησαν οριστικά τα περίφημα προνόμια, με το αιτιολογικό ότι τάχα στο Ζαγόρι καλλιεργούνταν πνεύμα ανταρσίας. Ο βαθύτερος λόγος της κατάργησης των προνομίων ήταν η διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας το 19^ο αιώνα και οι γενικότερες εξελίξεις.